Langer zelfstandig wonen met het Otago oefenprogramma

Het Otago Thuisoefenprogramma is een bewezen en effectief programma dat is ontwikkeld om vallen bij ouderen te voorkomen. Het programma richt zich op het verbeteren van spierkracht, balans en mobiliteit, met als doel het verminderen van het valrisico en het bevorderen van de zelfstandigheid van oudere volwassenen. Het is makkelijk te volgen en thuis uit te voeren, zonder dat fitnessapparatuur nodig is.

Het doel van het programma

Het primaire doel van het programma is om ouderen te helpen valincidenten te voorkomen, door hun balans en spierkracht te verbeteren. Het verbeteren van mobiliteit en kracht zorgt ervoor dat deelnemers dagelijkse activiteiten (zoals opstaan uit een stoel, traplopen en wandelen) beter en veiliger kunnen uitvoeren. Het verbeteren van de fysieke en mentale gezondheid draagt bij aan een hogere kwaliteit van leven.

Het Otago-programma bestaat uit een reeks van oefeningen die in verschillende moeilijkheidsgraden kunnen worden aangepast, afhankelijk van de fysieke toestand van de deelnemer.

Drie soorten oefeningen

Het programma bestaat uit drie soorten oefeningen:

• De balans-oefeningen verbeteren het evenwicht en helpen bij het voorkomen van vallen. Voorbeelden zijn op één been staan, het maken van balansbewegingen met de voeten en evenwichtsoefeningen in verschillende posities (bijvoorbeeld staan, zitten, en verplaatsen).
• De krachtoefeningen richten zich op de belangrijkste spiergroepen (zoals benen, heupen en buikspieren) en kunnen onder andere bestaan uit squats, heup- en kniebuigingen en andere oefeningen om de beenkracht te vergroten.
• Een bijbehorend wandelprogramma is ontworpen om de algehele mobiliteit en uithoudingsvermogen te verbeteren.

Persoonlijke begeleiding van de fysiotherapeut

Het programma wordt vaak begeleid door een fysiotherapeut die de oefeningen aanpast aan de individuele behoeften van de deelnemer en zorgt voor een correcte uitvoering. Gedurende het programma wordt regelmatig gecontroleerd hoe goed de deelnemer de oefeningen uitvoert en of er voortgang wordt geboekt. Het programma wordt gedurende een aantal maanden gevolgd, met wekelijkse oefensessies die langzaam in intensiteit toenemen. De deelnemers oefenen meestal drie keer per week. In het begin krijgt de deelnemer instructies van een fysiotherapeut, die ook helpt bij het corrigeren van houdingen en het optimaliseren van het programma. Na de initiële begeleiding kan de deelnemer vaak zelfstandig verder oefenen, met een periodieke follow-up om ervoor te zorgen dat de oefeningen goed blijven gaan.

Bewezen effectief

Er is voldoende en recent wetenschappelijk bewijs dat aantoont dat het Otago-programma effectief is in het:

• Verminderen van het aantal valincidenten bij ouderen.
• Verbeteren van de spierkracht, balans en mobiliteit van ouderen.
• Verhogen van de zelfstandigheid in dagelijkse activiteiten.
• Vermijden van ziekenhuisopnames en vermindering van zorgkosten door het voorkomen van vallen.

Het oefenprogramma schijnt in sommige gevallen ook effectief te zijn bij een nieuwe heup na een breuk maar hier wordt nog verder onderzoek naar gedaan.

Wilt u meer informatie over dit programma? Onze fysiotherapeuten helpen u graag. 

Meer over het Otago oefenprogramma

——————————————————————————————————————————————————————————

Bronnen:

1. Yi, M., Zhang, W., Zhang, X., Zhou, J., & Wang, Z. (2023, november). The effectiveness of Otago exercise program in older adults with frailty or pre-frailty: a systematic review and meta-analysis. sciencedirect.com. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0167494323001619#:~:text=Highlights&text=The%20Otago%20exercise%20program%20may,in%20improving%20quality%20of%20life.
2. Chiu, H., Yeh, T., Lo, Y., Liang, P., & Lee, S. (2021). The effects of the Otago Exercise Programme on actual and perceived balance in older adults: A meta-analysis. PLoS ONE, 16(8), e0255780. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0255780
3. Peng, Y., Yi, Zhang, Y., Sha, L., Jin, S., & Liu, Y. (2023, januari). The effectiveness of a group-based Otago exercise program on physical function, frailty and health status in older nursing home residents: A systematic review and meta-analysis. sciencedirect.com. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0197457222002415#:~:text=Group%2Dbased%20OEP%20is%20helpful,most%20appropriate%20and%20effective%20options.
4. Koudouna, S., Evangelopoulos, D. S., Sarantis, M., Chronopoulos, E., Dontas, I. A., & Pneumaticos, S. (2023). The Effect of Postoperative Physical Therapy Following Hip Fracture: A Literature Review. Cureus. https://doi.org/10.7759/cureus.37676
5. Kp, N., D, A., Nawed, A., Nuhmani, S., Khan, M., & Alghadir, A. H. (2024). Comparison of effects of Otago exercise program vs gaze stability exercise on balance and fear of fall in older adults: A randomized trial. Medicine, 103(23), e38345. https://doi.org/10.1097/md.0000000000038345